Zelfregulering private lease onder druk

Door wetswijzigingen kan private lease straks gaan vallen onder de Wet op het financieel toezicht (Wft). Ook de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) adviseerde eerder om deelname aan kredietregistratie wettelijk verplicht te stellen, in plaats van via vrijwillige zelfregulering en registratie bij het BKR zoals nu gebeurt bij het Keurmerk Private Lease.

In een artikel in het eigen magazine van het Bureau Krediet Registratie (BKR) reageert VNA voorzitter Renate Hemerik op de plannen. Zij ziet het als een zeer zorgelijke situatie. “De consument schiet hier helemaal niets mee op”, aldus Hemerik.

Om consumenten goed te beschermen, kwam de VNA in 2016 onder meer met het Keurmerk Private Lease en sprak ze met deelnemers af dat alle private leasecontracten worden geregistreerd bij BKR. Dat gaat uitstekend, aldus Hemerik. “Er zijn amper geschillen en betalingsproblemen als gevolg van private autolease komen vrijwel niet voor.”

Stijging betalingsachterstanden

Uit de cijfers van de nieuwste BKR Monitor blijkt echter dat er sinds 2022 een stijging te zien is in de betalingsachterstanden bij private operational autolease. Terwijl het aantal achterstanden op deze kredietsoort tussen 2020 en 2022 nog daalde, was er in 2023 een lichte toename die zich in 2024 heeft voortgezet. Hoewel de absolute aantallen relatief klein zijn – in 2024 ligt het aantal iets boven de 1.600 – lijken de achterstanden, na een daling tijdens de coronaperiode, weer terug op het niveau van vóór corona en in lijn met het langjarige beeld, aldus de BKR Monitor. Overigens is de grote groei in het aantal private leasecontract eruit; eind vorig jaar steeg het van 369 duizend, vergeleken met 362 duizend eind 2023. Volgens het BKR komt deze afvlakking van de groei onder andere door de stijgende tarieven van private autolease.

Maar de zelfregulering van de sector wordt nu bedreigd. In de ijver om de Europese richtlijn Consumer Credit Directive 2 (CCD2) te implementeren, overweegt het ministerie van Financiën om private lease zonder koopoptie aan te merken als krediet en onder de Wet op het financieel toezicht (Wft) te laten vallen.

“Onbegrijpelijk”

Renate Hemerik, voorzitter VNA

In reactie op een internetconsultatie over dit onderwerp is de VNA uiterst negatief. Het zou leiden tot onnodige regeldruk en hoge kosten voor de Nederlandse aanbieders en dus ook voor de consument. Hemerik benadrukt dat private lease zonder koopoptie een huurproduct is, geen krediet. “De Wft is dus helemaal niet van toepassing, want die gaat over financiële producten en niet over huur. Het zou ongepast en disproportioneel zijn om een private lease onder de financiële wetgeving te brengen. Zo ziet Brussel het ook en daarom is private autolease buiten de CCD2 gebleven.”

Daarnaast is er een andere uitdaging en dat is dat de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) in een advies aan de wetgever vraagtekens heeft geplaatst bij de ‘vrijwillige registratie’ in het kredietregister. Als gevolg hiervan zou private autolease misschien in de toekomst – als de Wet stelsel kredietregistratie er is – niet meer via zelfregulering in het kredietregister geregistreerd kunnen worden. Ook dit vindt Hemerik onbegrijpelijk, zegt ze in het artikel. “Het is toch eigenlijk bizar dat je als sector ten behoeve van het aangaan van een overeenkomst zorgvuldig wilt raadplegen en registreren, en dat dit straks niet meer mag.”