Smart mobility, ofwel slimme mobiliteit. Het is momenteel hét begrip in mobiliteitsland. Maar wat is het eigenlijk? Stelt het wat voor? Een zoektocht langs een bont gezelschap van aanbieders van mobiliteitsbudgetten, (elektrische) deelauto’s, mobiliteitspassen en app-bouwers.
De ‘mobiliteitskenners’ zijn misschien wel het meest enthousiast: in hun ogen moeten we smart mobility zeker niet afdoen als modegril. Het omvat weliswaar veel, dreigt een containerbegrip te worden, maar het haakt precies in op wat bedrijven (lees: de klant) wil. Dat is namelijk slim en efficiënt omgaan met mobiliteit.
Daarbij gaat het heus niet alleen om kostenbesparing. Dat wordt doorgaans vooral bereikt door scherp inkopen en de leasecontracten flexibel houden. Vaardigheden die inmiddels tot de core van de fleetmanager behoren. Smart mobility omvat meer dan alleen kosten.
Overheidsopdrachten
Zoals het terugdringen van CO2-uitstoot. Wel of niet succesvol presteren op het gebied van CO2-uitstoot kan menig organisatie tegenwoordig (overheids)opdrachten kosten. Het wagenpark is veelal de grootste boosdoener wat betreft CO2-uitstoot. “Maar bedenk dat met een schoon wagenpark ook kosten worden bespaard”, benadrukt de directeur van leasemaatschappij Arval tijdens het tekenen onlangs van het zogenaamde Gold Fleet document van Cleaner Car Contracts.
Met dit document committeert de leasemaatschappij zich om de uitstoot tegen 2014 terug te brengen tot gemiddeld 113 gr/km. Contracten die inmiddels ook zijn ondertekend door andere leasemaatschappijen en fleetowners.
Leaseautokeurslijf
Ander aspect waarom we smart mobility serieus moeten nemen: het houdt rekening met de leaserijder. Uit meerdere onderzoeken blijkt dat de werknemer veelal af wil van het leaseautokeurslijf. Vooral jongeren vinden een ‘eigen’ auto minder belangrijk – ze delen een eventuele (lease)auto met het grootste gemak.
Vooral jongeren vinden een ‘eigen’ auto minder belangrijk
Daar spelen inmiddels flink wat bedrijven op in, waaronder gerenommeerde leasemaatschappijen zoals Athlon Car Lease met Snappcar Business en Alphabet lease met AlphaCity. GreenWheels (onderdeel Volkswagen) en de Amsterdamse smarts van Car2Go, opgezet door Mercedes, zijn misschien wel het meest bekend. Straks komt Ford met zijn programma Ford2Go, in eerste instantie in Duitsland. Kanttekening bij al deze initiatieven: het zijn zeker geen cashcows voor bedrijven. Onlangs zei Mercedes nog geen grote winsten te maken met Car2Go. Maar er hoeft ook geen geld meer bij.
Hotel Huis ter Duin
Toch verschijnen er nog bijna maandelijks nieuwe deelauto-initiatieven, veelal in samenwerking met bedrijven. GoGoGreen biedt bijvoorbeeld deelauto’s aan op groengas voor de gasten van Hotel Huis ter Duin aan. En het enorme IT-bedrijf Atos zet in Frankrijk een eigen systeem op (myCar), net als PriceWaterhouseCoopers voor haar 2000 werknemers in Luxemburg. Dat laatste wordt gedaan in samenwerking met LeasePlan en Avis.
En de ‘oudere’ werknemer met leaseauto? Voor hen geldt de bijtelling in toenemende mate als pijnpunt. Bovendien hoeft men in het kader van Het Nieuwe Werken ook niet meer dagelijks naar kantoor…
Consultancyteam NewMobility
Kortom, het begrip smart mobility komt niet uit de koker van slimme marketeers in dienst van leasemaatschappijen of autofabrikanten. Er is vraag naar. Maar dan komt de volgende stap: hoe geef je er handen en voeten aan?
Leasemaatschappijen doen momenteel hun best. Zoals Athlon Car Lease. Onder het motto: ‘visie op mobiliteit is er genoeg, nu is het tijd voor oplossingen’ richtte de leasemaatschappij vorig jaar Athlon Mobility Consultancy op. Waarbij directeur Alexander Prinsen meteen de uitdaging schetst: “Er is niet één oplossing die op ieder bedrijf is toe te passen. Niet alleen omdat iedere organisatie zich in een andere fase bevindt, maar ook doordat iedere branche andere eisen aan mobiliteit stelt.”
De dienstverlening van Athlon Mobility Consultancy richt zich voornamelijk op het vergroenen van leaseparken, het aanscherpen van leaseregelingen, inzet van de fiets van de zaak en de inzet van al dan niet elektrische deelauto’s. Eenzelfde dienstverlening ook bij ALD Automotive. Daar trekken de ‘gewone’ accountmanagers steeds vaker op met de consultants van het nieuw gevormde team Newmobility. Dat stelt niet alleen mobiliteitsplannen op, het moet ook nieuwe mobiliteitsdiensten samen met de klant ontwikkelen.
Hedendaagse ‘mobiliteitsgedachte’
Nieuw daarbij is dat leasemaatschappijen de samenwerking opzoeken met andere partijen, veelal nieuwkomers in de markt. Zoals de samenwerking van Athlon met mobiliteitspasleverancier XXImo. De berijder is het vertrekpunt van de dienstverlening, zegt Patrick Bunnik, CEO van XXimo. Maar de werkgever houdt controle. “Het is mogelijk voor de werkgever om de ene medewerker met XXImo machtiging te geven om zakelijk te tanken en te parkeren en een andere medewerker met het OV te laten reizen, gebruik te maken van een landelijke taxidienst en een internationale treinreis te boeken”.
Klanten willen doorgaans liever één aanspreekpunt
De pas sluit volgens Bunnik naadloos aan op de hedendaagse ‘mobiliteitsgedachte’ waarbij de (lease)auto alleen niet meer centraal staat. Een gedachte niet alleen gevoed uit kostenoverwegingen, maar ook vanuit MVO. Bunnik: “Wat dat laatste betreft: van alle bestedingen die gebruikers van de XXImo-card doen, wordt precies bijgehouden hoeveel CO2-uitstoot hiermee gepaard gaat. Wij bieden bedrijven een jaarlijkse CO2-rapportage aan, gevalideerd door TNO, welke zij kunnen gebruiken voor hun eigen MVO-rapport.”
Eén aanspreekpunt
Een dergelijke mobiliteitskaart staat in de belangstelling getuige de snelle groei van het bedrijf. En inmiddels zijn er ook andere kaarten op de markt. De uitdaging daarbij is om ze te integreren in bijvoorbeeld de dienstverlening van een leasemaatschappij. Klanten willen doorgaans liever één aanspreekpunt.
XXImo zegt er hard aan te werken. Het heeft vorig jaar een pilot gehouden met een klant, het consultancybedrijf Kirkman Company. Een klant die zelf aangaf een dergelijk kaart te willen, maar het liefst via de systemen van hun huisleasemaatschappij DutchLease. Dat was in eerste instantie niet mogelijk, maar daar wordt nu aan gewerkt.
Breekijzer
Marc de Wit van Kirkman
Waarom Kirkman graag de mobiliteitspas wilde? Consultant Marc de Wit, belast met het wagenparkbeleid: “We wilden een slag maken op het gebied van duurzame mobiliteit. Maar de pas blijkt nu ook de drempel te verlagen tot slimme mobiliteit. Ofwel: ook de verstokte automobilist neemt bij ons wel eens de trein omdat dit efficiënter blijkt.”
De mobiliteitspas als breekijzer voor het toepassen van slimme mobiliteit. Het werkt ook bij andere bedrijven. En er zijn meer ‘breekijzers’. Apps bijvoorbeeld. Een enorme stoet aan softwarebedrijven lijken in de mobiliteitsmarkt momenteel een nieuwe afzetmarkt te zien. Slimme techniek die het aaneenknopen van verschillende vervoersmodaliteiten prima mogelijk maakt.
Top-3 meest populaire apps
Volgens LeasePlan, die een eigen app introduceerde en daarbij zelfs even in de top-3 van meest populaire apps in de app-store stond, is ‘inzicht verschaffen’ een eerste voorwaarde voor werknemers om bijvoorbeeld hun reisgedrag aan te passen. Werknemers beseffen best dat het moeilijke tijden zijn en dat iedereen een steentje moet bijdragen, zegt (de toenmalige) marketingdirecteur Erik Staat.
De verandering naar het aanbieden van het bredere ‘smart mobility’ is in onze visie blijvend
“Het mooiste voorbeeld is misschien wel het gegeven dat onze leaserijders vorig jaar massaal zijn gaan tanken bij de onbemande pomp. Die stijging was ruim 33%. Pompen langs de snelweg puur uit gemakzucht, heeft afgedaan. Dat alles mede door de app die de kosten voor de berijder inzichtelijk maakt.”
‘Administratief gedrocht’
LeasePlan zegt zich momenteel ook volledig in te zetten om bedrijven niet alleen mobiel t houden, maar ook om de mobiliteitskosten te beteugelen. Eerder terugkerende leaseauto’s worden bijvoorbeeld elders ingezet, poolauto’s, het beschikbaar stellen van (grotere) vakantieauto’s, het inzetten van elektrisch vervoer of het aanbieden van occasions. Het hoort er volgens Staat allemaal bij. En het zal het ook blijven. Staat: “Deze verandering naar het aanbieden van het bredere ‘smart mobility’ is in onze visie blijvend. Wij zien ons als duurzame mobiliteitsprovider.”
Onderdeel van smart mobility is ook het mobiliteitsbudget. Lange tijd een hype, inmiddels blijkt dat dit zeker niet hét antwoord is op alle mobiliteitssores. Volgens Martin Lans, voorzitter van De VNF (Verenigde Nederlandse Fleetowners) zijn er al bedrijven die er vanaf willen. Een mobiliteitsbudget heeft namelijk de potentie een ‘administratief gedrocht’ te worden. De Vereniging Auto Van De Zaak (VAVDZ) kondigde onlangs een onderzoek aan naar de ontwikkeling van mobiliteitsbudgetten. Daarbij wordt vooral gekeken vanuit berijdersperspectief.
‘Sta in de weg’
Erik Staat van LeasePlan
Ook Erik Staat van LeasePlan waarschuwt. Dochterbedrijf Mobility Mixx is een van de aanbieders van mobiliteitsbudgetten. “Een succesvol mobiliteitsbudget werkt pas goed als het volledig is ingebed in de organisatie – als ook bijvoorbeeld Het Nieuwe Werken is ingevoerd. En natuurlijk moet het fiscale beleid aansluiten, waarbij niet bezit maar gebruik centraal moet komen te staan. Dat laatste is nog geen feit.”
Dat laatste kwalificeren veel partijen als een understatement. Want met wie je ook praat, uiteindelijk komt altijd weer het fiscale beleid ter sprake. Dat blijkt een belangrijke ‘sta in de weg’ te zijn. Slimme mobiliteit goed vormgeven kan alleen maar als het fiscale beleid is gebaseerd op gebruik en niet op bezit. Het succes van de verdere toepassing van smart mobility valt en staat dus met nieuwe, slimme aanpassingen van de autobelastingen. Ofwel, de politiek is aan zet!
