Kabinet krijgt brede kritiek op mobiliteitsplannen

Mobiliteitsalliantie, BOVAG en VNA erkennen positieve maatregelen in de Prinsjesdagplannen, maar missen structurele oplossingen, voorspelbaar beleid en steun voor de markt voor gebruikte elektrische auto’s.

Beeld: @Ministerie van Financiën

De mobiliteitssector reageert gemengd op de Prinsjesdagplannen. Extra geld voor infrastructuur, minder regeldruk, enkele versoepelingen in de autobelastingen en maatregelen voor elektrisch rijden worden verwelkomd. Tegelijk vinden de organisaties dat de plannen onvoldoende samenhang en structureel perspectief bieden.

VNA mist vooral samenhang in het EV-beleid. Het kabinet wil de instroom van nieuwe elektrische auto’s versnellen en werkgevers richting elektrisch sturen, maar ondersteunt volgens de vereniging de doorstroming van jonge gebruikte EV’s onvoldoende.

Uitstel Greentimerregeling

Vooral het uitstel van de Greentimerregeling tot 2029 valt slecht. De regeling moet de bijtelling verlagen voor elektrische auto’s van vijf tot acht jaar oud, zodat ex-leaseauto’s langer zakelijk inzetbaar blijven en betaalbaarder doorstromen naar particulieren.

Volgens VNA zijn de nieuwe en gebruikte markt één ecosysteem. Zwakke vraag naar gebruikte EV’s drukt de restwaarden na de eerste leaseperiode, verhoogt risico’s en werkt door in de totale kosten van nieuwe elektrische auto’s. Uitstel kan elektrisch rijden daardoor duurder maken. VNA wil de Greentimerregeling eerder invoeren en vraagt om een langjarige stimuleringsregeling voor gebruikte EV’s, vergelijkbaar met de eerdere particuliere occasionsubsidie. Dat kan meer jonge elektrische auto’s in Nederland houden en restwaarden stabiliseren

VNA-voorzitter Renate Hemerik noemt het uitstel van de regeling “zeer teleurstellend”. De leasesector levert een groot deel van de nieuw geregistreerde elektrische personenauto’s en draagt veel restwaarderisico. “Verduurzaming vraagt om consistent en voorspelbaar beleid waarin maatregelen elkaar versterken”, aldus Hemerik.

Pseudo-eindheffing

Renate Hemerik, voorzitter VNA

De eerder aangekondigde versoepelingen van de pseudo-eindheffing voor fossiele auto’s zijn bevestigd. BOVAG noemt dit een stap vooruit, maar voorziet grote gevolgen voor verhuur- en autobedrijven. Zij vraagt twee jaar uitstel, eenvoudigere regels voor vervangend vervoer en korte verhuur, en een uitzondering voor dealerdemo’s.

VNA ziet enkele praktische verbeteringen, maar werkgevers houden aanzienlijke financiële en administratieve lasten. In de praktijk zullen zij een deel van de risico’s en uitvoering bij hun leveranciers neerleggen, waardoor ook leasemaatschappijen en andere partijen in de automotiveketen voor grote uitdagingen komen te staan. Dat is volgens de VNA des te opmerkelijker omdat juist de zakelijke markt al in hoog tempo elektrificeert. Ruim vier op de tien zakelijke leasepersonenauto’s zijn inmiddels volledig elektrisch.

EV-inruilregeling

Naast de Prinsjesdagplannen werkt het kabinet aan de eerder aangekondigde EV-inruilregeling. De regeling is bedoeld om huishoudens met lagere (midden)inkomens te ondersteunen bij het inruilen van een oudere fossiele auto voor een tweedehands elektrische auto. VNA onderschrijft het doel om elektrisch rijden ook voor huishoudens met een kleinere beurs bereikbaar te maken. De regeling richt zich echter op een specifieke doelgroep en biedt daarmee geen brede impuls aan de tweedehandsmarkt voor elektrische auto’s.

Hemerik: “Het is goed dat het kabinet elektrisch rijden ook voor huishoudens met een kleinere beurs bereikbaar wil maken. Wij zien echter meer in een brede stimuleringsregeling voor gebruikte elektrische auto’s, bijvoorbeeld een nieuwe subsidieregeling voor occasions. Daarmee maak je elektrisch rijden voor een veel grotere groep particuliere automobilisten aantrekkelijker en geef je tegelijkertijd de tweedehandsmarkt een noodzakelijke impuls.”

Tekort van 80 miljard

Wat betreft het onderhoud aan de infrastructuur: het kabinet trekt van 2029 tot en met 2035 1,5 miljard euro extra uit voor groot onderhoud aan bruggen, wegen en spoor. Volgens BOVAG en de Mobiliteitsalliantie is dit echter onvoldoende: zij wijzen op een tekort van respectievelijk 80 miljard euro en tientallen miljarden voor onderhoud, vervanging, renovatie en uitbreiding. Incidentele bijdragen lossen de achterstanden volgens de alliantie niet op. Zij vraagt om een langjarige investeringsagenda, een financieringsplan en een begrotingssystematiek die infrastructuurinvesteringen ondersteunt. Uitstel verhoogt de rekening en schaadt bereikbaarheid, economie en veiligheid.

BOVAG heeft ook kritiek op de voorgenomen plannen om de regeldruk van het MKB naar beneden te krijgen. Die plannen helpen daar onvoldoende in. Ondernemers blijven last houden van hoge regeldruk, onvoorspelbaar beleid, onrust in het sociale domein en lastenverzwaringen. Aldus BOVAG.

Positiever is de branchevereniging over de verlengde accijnskorting, de soepelere overgangsregeling voor youngtimers en de eerder genoemde EV-inruilregeling vanaf begin 2027. BOVAG stelt dat mobiliteit als enige sector waarschijnlijk op koers ligt voor het klimaatdoel en dat nieuw beleid daarom eerst elders moet aangrijpen. Wel steunt zij verduurzaming en innovatie, waaronder verhoging van de energie-investeringsaftrek van 40 naar 45,5 procent en 19 miljoen euro extra voor de innovatiebox, waarvan circa 60 procent bij het mkb terechtkomt.